Dönemin İslamcıl arından ve bir Abdulhamit muhalifi olan Mehmet Akif, II. meşrutiyetin ilan ediliş sürecinde İstanbul’daki sokakları dolduran ‘hürriyet” naraları atan kalabalığın halet-i ruhiyesini irdelediği şiirinde şunları kaleme almış;
Bir de İstanbul’a geldim ki: Bütün çarşı Pazar Nâradan çalkanıyor! Öyle ya… Hürriyet var!/ Galeyan geldi mi mantık savuşurmuş… Doğru,/ Vardı aklından o gün her kimi gördümse zoru./ Kimse farkında değil, anlaşılan, yaptığının./ Kafalar tütsülü hülya ile, gözler kızgın./ Sanki zincirdekiler hep boşanıp zincirden,/ Yıkıvermiş de tımarhaneyi çıkmış birden!/ Zurnalar şehrin ahalisini takmış peşine,/ Yedisinden tutarak tâ dayanın yetmişine!/ Eli bayraklı alaylar yürüyor dört keçeli,/ En ağır başlısının bir zili eksik belli!/ Ötüyor her taşın üstünde birer dilli düdük.- Dinliyor kaplamış etrafını yüzlerce hödük!/ Kim ne söylerse hemen el vurup alkışlanacak.-Yaşasın! – Kim yaşasın? -Ömrü olan. -Şak! Şak! Şak!/ Ne devâirde hükümet, ne ahâlide bir iş!/ Ne sanayi, ne maarif, ne alış var, ne veriş./ Çamlıbel sanki şehir, zabıta yok, rabıta yok;/ Aksa kan sel gibi bir dindirecek vasıta yok./ “Zevk-i hürriyeti onlar daha çok anlamalı ”/ Diye mekteplilerin mektebi tekmil kapalı!/ İlmi tazyik ile talim, o da bir istibdâd/ Haydi öyleyse çocuklar, ebediyen âzâd./ Nutka gelmiş öte dursun hocalar bir yandan…/ Sahneden sahneye koşmakta bütün şâkirdân./ Kör çıban neşterin altında nasıl patlarsa, /Hep ağızlar deşilip, kimde ne cevher varsa, /Saçıyor ortaya, ister temiz, ister kirli;/ Kalmıyor kimseciğin muzmeri artık gizli./ Dalkavuk devri değil, eski kasâid yerine/ Üdebânız ana-avrat sövüyor birbirine./ Türlü adlarla çıkan nâmütenâhî gazete,/ Ayrılık tohmunu bol bol atıyor memlekete./ İt yetiştirmek için toprağı gayet münbit/ Bularak fuhş ekiyor salma gezen bir sürü it./ Yürüyor dîne beş on maskara, alkışlanıyor,/ Nesl-i hâzır bunu hürriyet-i vicdan sanıyor.
Gezi olaylarının başladığı tarihlerde Yolcu Dergisi olarak çözüm süreci ile ilgili yoğun bir çalışma içerisine girmiştik. Türkiye’nin bu, en köklü sorunu için siyasi akıl, büyük riskler alarak bir çözüm sistematiği oluşturmuş, Kürt sorununu insanın doğal yaşam hakkı çerçevesinde milli-militer devlet bakış açısının ötesinde gündemine almıştı. Bu topraklarda yaşayan her insanın şu ya da bu anlamda gündeminde olan bir konunun sahici olarak ele alınması, taşıdığı tüm risklere rağmen özellikle siyasal iradenin çözüm sürecini deklare etmesi bizim için çok önemliydi. Yıllardan beri kısır döngü içerinde karmaşıklaştıkça toplumun gelecek umudunu ortadan kaldıran böyle bir vakıa için çözüm umudunun belirmesine derginiz “Esenlik Bildirisi” adı altında bir destek metni yayınlayarak katkı sağlamaya çalıştı. Bunun yanında özellikle sivil toplum örgütleri ile ortaklaşa sürdürdüğümüz çalışmalar neticesinde kurulan “Gelecek İçin Türkiye Platformu” içinde etkin yer aldık. Bu platformun önceliği yaşanan çatışmasızlık ortamının kalıcı hale getirilmesini, toplumun özgürlükve adalet merkezli olarak birbirini anlayacak bir dilde buluşmasını sağlamaktı. Platforma katkı sağlayan bütün sivil toplum yapılarının genel bir toplantı düzenleyerek sürece ilişkin güçlü bir deklarasyon yayınlanması çalışmaları esnasında Türkiye’nin kaotik günleri başladı.
Yukarıda Mehmet Akif’in Abdulhamid’in halli sonrasında ilan edilen meşrutiyet ile birlikte İstanbul başta olmak üzere büyük şehirlerde meydana gelen çarpılmışlığı anlattığı dizelerdeki durumun bir başka varyantına bir ay boyunca şahit olduk. Kürt sorununa yönelik detaylı ve samimi çalışmaların yürütüldüğü ve ülkenin büyük bir eşiği aşmak için gayret gösterdiği bir dönemde yaşananları anlamaya çalışmak, gerek siyasi ve gerekse toplumsal akıl üzerinde analizler yapmak üzerine kurduğumuz konsept, her iki kampı da rahatsız etti. Gelişen ve derinleşen olayların ürettiği cephe algısı üzerinden taraf olarak konumumuzu belirlemek gibi bir açmazla karşı karşıya bırakıldık. Oysa yapılması gereken bu ülke insanının her ne sebeple olursa olsun ortaya koyduğu tavrı önemsemek, anlamaya çalışmak ve zaten yıllardır Kürt-Türk denklemi üzerinden pazarlanmaya çalışılan ayrışmaya su taşımamaktı. Birbirlerini muhalefet etmenin ötesine taşan söylemler ve eylemlerle düşman kampları meydana getirerek, karşısındakini yok etmeye yönelik bir algının oluşturulması, bu gün değilse bile yarın için derin toplumsal yarılmalara yol açabilecektir.
Şu anda marjinal guruplar tarafından devranılan cephe telakkisinin ötesinde toplumun hafızasında kalan izin önemsenmesi ve özellikle siyasi akıl tarafından sağlıklı değerlendirmelerin yapılması önemlidir. Keza mevcut siyasanın, muktedir olmaklığın getirmiş olduğu zihinsel bulanıklık içinde bir çok ayrıntıyı atladığını söyleyebiliriz. Bu ayrıntıların, yapmış oldukları devasa projeler karşısında bir anlam ifade etmiyormuş gibi görülmesi, milyonlarca genç insanın belleğinin ve algısının önemsenmemesi anlamını taşır. Modernitenin yalnızlaştırdığı insanı, ulus devlet kodlarını kullanarak önemsizleştirmek ya da geniş halk yığınlarını oy depoları olarak telakki etmek ve bunu yaparken de muhafazakar bir dil kullanmak yapılan yanlışların vahametini göstermektedir. Olaylara karışan insanları uluslararası bir komplonun bir parçası görme hali -velev ki doğru olsun ki her uluslararası odak böyle bir toplumsal olayı kullanmak ve yönlendirmek isteyebilir- bu ülke insanının, yaşam alanlarına yönelik her tür tasarrufta dikkate alınması, geneli ya da bireyi ilgilendiren sorunların diyalogla aşılması gibi birlikte yaşama öngörülerini karartan bir yaklaşımdır. Bütün bunları söylerken birilerinin hırsızın hiç mi suçu yok kabilinden serzenişlerini duyar gibiyiz. Üzgünüz ki yok. On iki yıllık iktidar sürecinde eğitim sistemini elinde tutan bir siyasi iradenin, eğittiği ve öğrettiği bir gençlik gerçekten kalbi muhatabını arıyor.
Keza mevcut siyasanın, muktedir olmaklığın getirmiş olduğu zihinsel bulanıklık içinde bir çok ayrıntıyı atladığını söyleyebiliriz. Bu ayrıntıların, yapmış oldukları devasa projeler karşısında bir anlam ifade etmiyormuş gibi görülmesi, milyonlarca genç insanın belleğinin ve algısının önemsenmemesi anlamını taşır. Modernitenin yalnızlaştırdığı insanı, ulus devlet kodlarını kullanarak önemsizleştirmek ya da geniş halk yığınlarını oy depoları olarak telakki etmek ve bunu yaparken de muhafazakar bir dil kullanmak yapılan yanlışların vahametini göstermektedir.
















