Yaşadığımız dünyayı kodlayan en bariz değer, hız ve haz üzerinden bir insanlık tasarımı oluşturmasıdır. Büyük savaşlara ve trajedilere şahitlik eden önceki yüzyılın, adına soğuk savaş denilen uluslararası konseptine yakından baktığımızda insanı ideolojilere kurban eden bir yaklaşım buluyoruz. Bu döneme hantal makineler dönemi de diyebiliriz. Adına ağır sanayi denilen ve devasa işleyişi ile katı ve acımasızca dünyaya saldıran, karşısındakini yok etmeye kodlanmış bir zihnin ürünü olan süreçte insanlık büyük bir istibdat sarmalına sürüklendi. İdeolojiler, ağır metal kıvamında kesin sınırlarla ayrılmış kutsal alanlar oluşturmakta, bu ideolojilerin siyasal sistemi olan ulus devletler ise yapay karşıtlıklar üreterek güçlerini tahkim etmekteydiler. Küresel ölçekteki kapitalist mantalite, dünya halkları için ürettiği komünizm adlı karşıtı ile sınırlar ve siyasi düzenler ihdas etmekteydi. Kutsallaştırılan sınırlar içerisinde dışarıdan gelebilecek tehlikeye, ya da içeriden bu tehlike ile işbirliği yapabilecek unsurlara karşı inşa edilen çıldırtıcı bir konsept, dünyanın gri on yılları olarak tarihe geçti. Adına çiklet/jean devrimleri de denilen, korkunun mücessem hali olarak gösterilen Sovyetler Birliği’nin yıkılması ile sonuçlanan toplumsal altüst oluşlar yeni bir düzenin zaferini ilan etmesine yol açtı. Siyasası liberalizm, iktisadiyatı kapitalizm olan bu evre, katı rasyonalitenin vücut bulduğu ağır makineler döneminin sonunu ifade ediyordu. Teknolojinin boyut değiştirmesiyle karşıtlıklar üzerinden inşa edilen değerler ve bu değerlerin kurguladığı ideolojiler anlamsızlaştı. Bu, bir bakıma toplumların sistem içerisindeki karakterlerini belirleyen, onlara kimlik ve kişilik veren var olma biçimlerini de ortadan kaldırdı. Halklar, sınırları belirlenmiş ve katı intizamla zapturapt altında tutulan “mevzilerinden” çıkarlarken, kendilerini ifade ettikleri “kutsallarının” pek de hayati olmadığını gördüler. Ağır metal/ideolojik elbiseden soyunan topluluklar, kendilerini buldukları “free” alanlarda yeni kimlik ölçütleri ile tanıştılar. Ulus devlet vatandaşı olmaktan bir dünya vatandaşı olmaya evirilen bu devasa sürecin ivmesi “hız ve haz” üzerinden marka ve imaj olarak kendini takdim etti. Soğuk savaş döneminde bölgesel kapitalist reflekslerle işleyen sistem ise çok uluslu şirketlerin küresel organizasyonları şeklinde kendini konumlandır dı.
Modern zamanların kadiri mutlak ölçüsü olarak görülen kutsaldan arındırılmış aklın, dogmatik olarak kabul ettiği insanlığın tarihsel tecrübesini anlamsızlaştırması, bunu yapamıyorsa din dahil dönüştürmeye çalışması yeni sömürgeciliğin kodlarına işaret etmesi açısından önemli. Dünya halklarının çok sesli ve çok renkli “oluş” hallerini ortadan kaldırarak, farklılıkları tek bir boyuta indirmenin diğer bir adı olarak yeni emperyalizm, kültürde, sanatta, davranışta, hukukta ve hayata katılmakta, kendi belirlediği süreç harici her türlü iradeyi bir sapma ve var etmek istediği insanlık alemine tehdit olarak kodlamaktadır. Elinde bulundurduğu kitle iletişim vasıtaları ile bireye indirgediği insana yol ve yöntem göstermekte; taahhüt ettiği yeryüzü cennetinden daha fazla pay edinimi için ihtirası ve bencilliği olabildiğince kamçılamaktadır. Bu tek boyutlu yaşam standardı büyük manipülasyonlarla kitlelere dayatılmakta. Sürekli gelişen teknoloji ve bu teknolojinin insan hayatını kolaylaştırdığı vehmi, tek boyutlu bağımlılığın en önemli göstergesi. Tarihin hiç bir dönemi bu denli sağmal ince/ ayrıntılı saldırıya şahitlik etmedi. Her şey daha hızlı olmak, daha fazla haz almak üzerinden tanımlanır oldu. Bütün bunlar kurgulanırken dünyanın her yerinde farklı bir irade ya da bilinç veya direniş gösterebilecek kim ve ne varsa zaman ve tarih dışı olarak tanımlanıp parantez içerisine alındı.
Bugünün dünyasında önemli bir coğrafyada büyük topluluklar halinde yaşayan Müslümanlar, kendileri dahil tüm insanlığın ruhlarını köleleştirmeye yönelik bu saldırı karşısında neler yapmakta? Bizler için reva görülen küresel perspektif ne yazık ki bizim dahlimizin olmadığı ve kontrol edemediğimiz bir perspektif. Kalpleri darmadağınık bir topluluk olarak Müslümanlar, zamanı algılayacak bir irade ve üslup geliştirememektedirler. Daha da kötüsü adına yeni emperyalizm denen devasa çarkın içerisinde kendilerine biçilen rolü üstlenmeye çalışmanın açlığı ile varoluşlarını sağlayan değerleri, küresel değerlere entegre etmek gibi bir aymazlık, İslam dünyasında gittikçe karşılık bulmakta. Uzun zamandır otoriter yönetimler tarafından bellekleri ve benlikleri yüzeysel hale getirilen Müslüman dünya, insanlığın karşılaştığı tehlikelere karşı umut olmaktan çok uzakta ve şiddetin sarmalında kendini tüketmekte. Adaleti önceleyip zulme karşı, zulmün yeni boyutlarını algılayarak bir üslup ve duruş sergilemesi gereken topluluklar, zamanın öznesi olmaktan oldukça uzakta kendileri için biçilmiş çerçevelerde çürümeye talip olmaktalar. İslam’a tabi olmak gibi bir yenilenmenin ötesinde İslam’ı küresel kurgunun çarklarından biri haline getirmek hevesinin daha imajinatif olduğu anlaşılan Müslüman dünya yalnızca kendilerinin değil tüm insanlığın tehdit altında olduğunu akletmelidir. Her şeyi bir hesap üzerinden değerlendiren, insani değerleri kurmaya çalıştığı dünya için arkaik olarak gören ziyniyetle karşı karşıyayız. İnsanlık tarihine baktığımızda nevzuhur bir müdahale olarak görülebilecek böyle bir durumun egemenlik ihdas etme gayretleri, ancak zamanın dilini, anlamını ve bilincini “insan” ve değerleri koduyla dönüştürmekle bertaraf edilebilirdi. Lakin öncülerinin rehberliğinde sürü halinde hareket eden ve onlarca yılın ezilmişliğini pedegojik hal olarak benimseyen İslam coğrafyası, tüm faaliyetini, üstün ve yüce gördüğü küresel aktörler tarafından dikkate alınmak üzere kurmakta. Bu umutsuzluk ve ufuksuzluk, Müslüman önderler için “sistem içinde çözümü” daha açıkçası Şeytan düzeninde sığıntı ya da taşeron rolünden ötesini işaret etmemekte.
Yakın zamanlarda ülkemizde gelişen olaylara yakından bakıldığında küresel çarpılmışlığın toplumumuzun her katmanını hızlı bir biçimde ele geçirdiğini gözlemliyoruz. Mutlak itaat kültürüyle organize olan dini yapılar hızlı bir biçimde dünyevileşerek, kendilerine sunulan seküler alanlara intibak etme yarışındalar. Dünya üzerindeki dini ve felsefi anlayışların uzun süreden beri dönüştürülerek ve içi boşaltılarak teslim alındığı ve mevcut düzen için kullanışlı hale getirildiği bir zaman diliminde, İslam’ın sürekli kendini duru ve diri tutan iklimi karartılmaya ve anlamsızlaştırılmaya çalışılıyor. Her türlü İslami teklif, simge ve öngörünün yoğun propagandanın etkisi altında kirletilmeye ve devre dışı kılınmaya azmedildiği bir süreçten geçiyoruz. Büyük topluluklara yön veren ve sivil olması gereken yapılar kendileri için aralanan iktidar kapısından sızabilmek için her türlü insani ve İslami ilkeyi göz ardı edebiliyor. Tüm zamanlarda insanlığa karşı girişilen en büyük meydan okumalardan habersiz, bilinçsiz ve öngörüsüz yüzlerce irili ufaklı gurup, yeryüzünde olan bitenin neye tekabül ettiğinin, kurgulanan gerçekliğin nesillerimizi nasıl yozlaştırdığının farkında bile olmuyor. İnsan olmanın gerektirdiği değerlerin nasıl piyasalaştırıldığını, gittikçe bencilleşen bireylerden oluşturulan toplulukların tek boyutlu algıları ile dünyevileşmek gayretleri önünde kim varsa ötekileştirmeye çalıştığını ve bunun da dini algıları Protestan perspektife dönüştürdüğünü kimse önemsemiyor ya da bilmiyor. Küresel sistemin üretim- tüketim bandında rantabl işlev görmesi halinde, kişinin hangi dine ya da inanışa bağlı olduğunun önemsizleştiği bir hayatın, gelecek nesillerimizi ne ile karşı karşı karşıya getireceği sorusu gündemlerinde bile olmayan şeyhler, hocalar, abiler, üstatların kitle iletişim araçları vasıtasıyla birbirlerine üstünlük kurma yarışı, ülke açısından içler acısı bir durum. İslam’ı hayata müdahale eden, dönüştüren, zamana söz söyleyen kimliğinden uzaklaştırıp, folklorik, edilgen ve romantik dahası iddiasız bir kalıba dökme aymazlığı beraberinde Müslümanların içerisinde bulunduğu kritik sorunlara karşı kayıtsızlığı getiriyor. Ülkemizde iddia sahibi hangi toplumsal kesim olursa olsun, öncelikle evrensel bir perspektif ile dünyada olup bite nlerin farkında olabilecek kapasiteye ve böylesi süreci anlamlandıracak bilince sahip değilse sağmal faşizmin kirini üzerinde taşıyor demektir. Allah’ın zamanına ait olma bilinci, her halde basiret ve ferasetin dilini ve üslubunu kullanmayı gerektirir. Bu da sınırları ve değerleri sistemin efendilerince oluşturulmuş gerçeklik dünyasından değil, Hakikatin bilge evreninden bakıldığında insana bahşedilen bir durumdur.
Yeni emperyalizm denen devasa çarkın içerisinde kendilerine biçilen rolü üstlenmeye çalışmanın açlığı ile varoluşlarını sağlayan değerleri, küresel değerlere entegre etmek gibi bir aymazlık, İslam dünyasında gittikçe karşılık bulmakta. Uzun zamandır otoriter yönetimler tarafından bellekleri ve benlikleri yüzeysel hale getirilen Müslüman dünya, insanlığın karşılaştığı tehlikelere karşı umut olmaktan çok uzakta ve şiddetin sarmalındak endini tüketmekte
